Czy instytucja samorządowego absolutorium powinna być zniesiona?

Liczba nieudanych prób poprawnego sformułowania procedury samorządowego absolutorium budzi poważne pytanie, czy nie należałoby całkowicie zrezygnować z tej instytucji. Skoro nie udało się jej poprawnie sformułować przy generalnej reformie finansów publicznych, to pewnie nie uda się jej naprawić już nigdy.

articleImage: Czy instytucja samorządowego absolutorium powinna być zniesiona? fot. Thinkstock

Gminne, powiatowe i wojewódzkie procedury absolutoryjne pełne nieścisłości

Konstrukcja przepisów regulujących podjęcie uchwały w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), zarządom powiatów, zarządom województw pełna jest kontrowersji i nieścisłości.

1. Absolutorium dla wójta, burmistrza (prezydenta miasta) [wójt] według u.s.g.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) [u.s.g.] na pierwszy rzut oka dość klarownie stanowi (art. 18 ust. 2 pkt 4), że rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu jest wyłączną kompetencją rady gminy. Nowa ustawa, wprowadzając obowiązek opiniowania przez Regionalną Izbą Obrachunkową wykonania budżetu j.s.t. nie zniosła przewidzianego w art. 18a ust. 3 u.s.g. obowiązku uzyskania przez komisję rewizyjną opinii r.i.o. w sprawie sformułowanego przez nią wniosku dotyczącego udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium wójtowi. Obowiązek ten powoduje, że terminy w przedstawionym niżej kalendarium absolutoryjnym stają się (niepotrzebnie – opinia nie jest wiążąca) bardzo napięte.

Ustawa o finansach publicznych nie wyeliminowała także innych paradoksów gminnej procedury absolutoryjnej. Jeżeli treść głosowanego projektu uchwały rady jest zdeterminowana treścią wniosku przedstawionego przez komisję rewizyjną, to komisja (część radnych), posiadając monopol na formułowanie wniosku, posiada de facto klucz do blokowania w każdym przypadku uchwały o nieudzieleniu absolutorium wójtowi. Jeżeli komisja złoży wniosek pozytywny, nawet wbrew faktom ustalonym w trakcie badania wykonania budżetu, zdejmuje z wójta zagrożenie odwołania go w drodze referendum z tego tytułu. Rada nie ma możliwości podjęcia uchwały niezgodnej z wnioskiem komisji rewizyjnej, co najwyżej może odrzucić projekt uchwały zawierający jej wniosek. W przypadku, gdy za uchwaleniem takiej uchwały opowie się mniej radnych niż bezwzględna większość ustawowego składu rady, uchwała w sprawie absolutorium nie zostanie podjęta. Nie jest to tożsame z jego nieudzieleniem.

2. Absolutorium dla zarządu powiatu według u.s.p.

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm.) [u.s.p.] w art. 12 pkt 4 stanowi m.in. że do wyłącznej właściwości rady powiatu należy (pkt 4) rozpatrywanie sprawozdań z działalności zarządu, w tym z działalności finansowej oraz (pkt 6) rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu i podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium dla zarządu z tego tytułu.

Zgodnie z art. 16 ust. 3 u.s.p. komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu powiatu i występuje z wnioskiem do rady powiatu w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi. Podobnie jak w gminie wniosek podlega zaopiniowaniu przez r.i.o.

W przypadku powiatu sytuacja jest jeszcze bardziej skomplikowana. Problem polega na tym, że zgodnie z art. 13 ust. 2 u.s.p. odrzucenie (nieuzyskanie wymaganej większości) w głosowaniu uchwały zawierającej treść zgodnie z wnioskiem komisji o udzielenie absolutorium zarządowi powiatu jest równoznaczne z przyjęciem uchwały o jego nieudzieleniu. W kontekście warunku zapisanego w art. 30 ust. 1a u.s.p., że uchwałę w sprawie absolutorium rada powiatu podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu, mniejsze ryzyko dla zarządu stanowi, jeżeli komisja rewizyjna przedstawi radzie wniosek o nieudzielenie absolutorium. Dla zarządu powiatu jest to bardzo istotne, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 1, podjęcie uchwały w sprawie nieudzielenia absolutorium jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu.

Przejdź do strony artykułu: « »
Ireneusz Krześnicki 12.03.12
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 5 razy
Zapisz się na bezpłatny Newsletter Samorządowy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 2)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Warto przeczytać

  • Alicja IP: 77.237.* 12-05-2012
    Proponuję przygotować własną propozycję zmiany ustawy i zgłosić ją za posrednictwem posłów

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
  • marek IP: 194.150.* 11-05-2012
    Wiele złych przepisów reguluje ustrój samorządu terytorialnego. Szkoda, że nie istnieje ośrodek, który zabrałby wszystkie wnioski zgłaszane przez samorządowców i przerobiłby je na inicjatywę legislacyjną

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
  • Janusz Parada IP: 83.19.* 11-05-2012
    Autor tekstu ma rację.Należałoby faktycznie przemyśleć dalsze funkcjonowanie instytucji samorządowego absolutorium.

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
  • Joanna Borowska IP: 212.87.* 09-05-2012
    Najdziwniejsze w tym wszystkim jest to, że sprawy tej nie udaje się załątwić mimo upływu 22 lat... Chociaż czy patrząc na poczynania polskiego "racjonalnego" ustawodawcy coś jeszcze może dziwić.

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
  • Andrzej Porawski IP: 77.115.* 07-05-2012
    |Absolutorium w tym kształcie, jaki wprowadzono w 1990 roku (korekty były nieistotne), jest nieporozumieniem. Jest przeżytkiedm rodem z PRL-u (pozostałość po "radach narodowych"). Ocena wykonania biudżetu może być formułowana jedynie przez kompetentną, politycznie obiektywną (niezaangażowaną) instytucję. W Polsce moż to być (i po części jest) RIO.
    Absolutorium głosowane przez radę (sejmik) to jest TYLKO ocena polityczna organu wykonawczego. Musi się zmienić nazwa (bo absolutorium ma swoje znaczenie) i charakter tej dorocznej oceny (np. ocena sprawozdania z wykonania uchwał rady).

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
Pity 2013

Aktualności - Samorząd

Tego samego autora