Strona główna » Wiedza » Sprawy samorządowe » Debata w Pałacu Prezydenckim: samorząd w obecnej konstytucji zajmuje ważne miejsce

Debata w Pałacu Prezydenckim: samorząd w obecnej konstytucji zajmuje ważne miejsce

11.10.17

Samorząd terytorialny w obecnie obowiązującej konstytucji zajmuje ważne miejsce - zgodzili się eksperci biorący udział w środowej debacie w Pałacu Prezydenckim. Pojawił się postulat kodyfikacji prawa samorządowego - by określić ewentualne potrzeby zmian w konstytucji.

articleImage: Debata w Pałacu Prezydenckim: samorząd w obecnej konstytucji zajmuje ważne miejsce Thinkstock

Debatę ekspertów poprzedziło wystąpienie prezydenta Andrzeja Dudy.

Ekspert prawny Związku Gmin Wiejskich RP prof. Krystian M. Ziemski podkreślił, że konstytucja nie może być aktem szczegółowym, lecz aktem, który na odpowiednio dużym stopniu ogólności formułuje pewne myśli, które są napełniane treścią przez ustawodawcę. "Nawet najlepiej napisana konstytucja może być zupełnie opatrznie rozumiana i stosowana. Najważniejszą rzeczą jest wykonywanie konstytucji" - zaznaczył.

Uznał, że od 1990 r. sukcesywnie rósł zakres obowiązków jednostek samorządu terytorialnego. "Samorząd dostał tyle zadań, że cudem jest, że je uniósł" - podkreślił Ziemski. Według niego wraz ze wzrostem liczby obowiązków nie szło zwiększanie finansowania. "Zgodnie z konstytucją powinny być zadania proporcjonalne do przekazanych środków, a tych środków nie przekazujemy proporcjonalnie" - powiedział profesor.

W jego ocenie często mają miejsce próby odbierania samorządowi samodzielności. Jako przykład wskazał nowe Prawo wodne, które odbiera samorządom kompetencję zatwierdzania taryf za dostarczanie wody i odbieranie ścieków. "Zadanie pozostaje przy samorządzie, który na własną odpowiedzialność ma wykonywać to zadanie, a organ rządowy będzie zatwierdzać taryfy. Jaka przyświeca temu idea? Dlaczego pozbawia się samorząd tak ważnej kompetencji?" - pytał.

Jak mówił Ziemski, przepisy dotyczące samorządów są nowelizowane punktowo, przez poszczególne resorty, co prowadzi do wielu nieścisłości czy nawet niespójności prawa. Ekspert postulował kodyfikację ustaw samorządowych. "Komisja powołana specjalnie w celu przeglądu prawa samorządowego i jego kodyfikacji mogłaby ujawnić konkretne potrzeby dotyczące także ewentualnej ingerencji prawa samorządowego w prawo konstytucyjne" - zauważył.

W nawiązaniu do tego postulatu moderujący dyskusję wiceszef Kancelarii Prezydenta Paweł Mucha poinformował, że w środę prezydent Duda zainaugurował działalność zespołu ds. przeglądu prawa samorządowego. "Postulat rozmowy na temat kwestii ustrojowych, kompetencyjnych czy kodyfikacji prawa samorządowego będziemy wspólnie z ekspertami, doradcami prezydenta rozważać. Jestem przekonany, że pod patronatem prezydenta jesteśmy w stanie wiele dobrego dla samorządu zrobić" - podkreślił Mucha.

Konstytucjonalista dr hab. Marek Dobrowolski z KUL stwierdził, że obecna konstytucja najszerzej spośród dotychczas obowiązujących ustaw zasadniczych określa kompetencje samorządu. Podkreślił, że podobnie jak w przypadku innych kwestii, zapisy konstytucji dotyczące samorządu zawierają szereg odesłań do ustaw, co sprawia, że system jest elastyczny. W jego ocenie dyskusja nad umocowaniem samorządu w konstytucji powinna dotyczyć właśnie owej elastyczności - tego, czy jest ona właściwa oraz gdzie ewentualnie ją zwiększyć, a gdzie usztywnić.

Konstytucjonalista z KUL odniósł się też do pomysłu wprowadzenia dwukadencyjności w samorządach. "Dyskusja, która się przetoczyła, dotyczyła przede wszystkim ustaw, ale jeśli już, to właśnie konstytucja byłaby tym miejscem, żeby takie rozwiązania wprowadzać" - mówił Dobrowolski.

Dobrowolski sugerował, że "być może za daleko by szło" wpisanie w konstytucję powiatu i województwa jako szczebli samorządu (obecnie ustawa zasadnicza wskazuje tylko gminę). Według niego jest kwestia tego, jak w szerszym horyzoncie czasowym będą się rozwijać procesy zarządzania, czy nie doprowadzą one do tego, że szczebel powiatowy samorządu stanie się niefunkcjonalny.

Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego Marcin Witko, który wchodzi w skład powołanego przez prezydenta zespołu zajmującego się przeglądem prawa samorządowego, uznał, że samorząd w obecnej konstytucji zajmuje "bardzo ważne miejsce". Jednocześnie - jak mówił - kilka kwestii takich jak finansowanie czy dochody własne wymaga uszczegółowienia.

Jak mówił Witko, konstytucja nie tylko gwarantuje niezależność samorządów, ale także stoi na straży ich działalności, służąc przede wszystkim interesom mieszkańców. Podał przykład wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2013 r. dotyczącego ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Jak zauważył, jego następstwem było uchwalenie przez Sejm maksymalnej stawki opłat za wywóz śmieci dla mieszkańców. (PAP)

 

11.10.17
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE