Organizacja instytucjonalna świadczeń pomocy społecznej w samorządach terytorialnych (cz. 2)

Ważnymi instytucjami świadczącymi pomoc społeczną w jednostkach samorządu terytorialnego są organizacje pozarządowe. Zmiany systemowe w Polsce zostały oparte na założeniu, że skuteczność działań pomocy społecznej można osiągnąć w rezultacie połączenia aktywności administracji publicznej i podmiotów niepublicznych. Szybki rozwój zadań administracji publicznej powoduje, że nie jest ona sama w stanie ich wykonać. W społeczeństwie obywatelskim powstają więc organizacje zajmujące się ludźmi i ich potrzebami, różniące się od tych, których działania wiążą się ze sprawowaniem władzy lub działalnością komercyjną.
articleImage: Organizacja instytucjonalna świadczeń pomocy społecznej w samorządach terytorialnych (cz. 2) fot. Thinkstock


Jednym z zasadniczych elementów społeczeństwa obywatelskiego, wyrazem jego idei są różne niepubliczne podmioty zajmujące się bezpośrednio udzielaniem pomocy osobom potrzebującym. Pełnią one istotną rolę we wspieraniu wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z przyjętą w ustawie o pomocy społecznej koncepcją systemu pomocy społecznej, organizacje społeczne mogą wspierać działania administracji publicznej. Toteż w przypadku rozwiązywania problemów społecznych należy uwzględnić możliwości organizacji pozarządowych. Według kryterium podstaw prawnych, najważniejszą rolę spełniają organizacje występujące najczęściej w formie prawnej fundacji(Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, t.j. Dz. U. z 1991 r. nr 46, poz. 203.) lub stowarzyszenia(Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855) oraz kościoły i związki wyznaniowe.

Działają one na rzecz różnych grup potrzebujących wsparcia. Rola ich zależy w znacznym stopniu od przyjętych regulacji prawnych, a nadto od stosunku elit politycznych do tych organizacji. Ustawa o pomocy społecznej uznaje znaczenie współdziałania organów administracji publicznej z innymi organizacjami. W ustawie przyjęto, że podmioty pomocy społecznej mogą zlecać wykonanie zadań w drodze umowy i udzielać dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania różnym formom zorganizowania, ruchom i inicjatywom społecznym. Organy administracji rządowej i samorządowej współpracują z podmiotami niepublicznymi na zasadzie partnerstwa, pomocniczości, profesjonalizmu, równego dostępu, jawności zakresu pomocy społecznej, efektywności ekonomicznej i jakości z :
- organizacjami pozarządowymi i prowadzącymi działalność w zakresie pomocy społecznej;
- osobami prawnymi i jednostkami organizacyjnymi działającymi na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej(Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, Dz. U. nr 29, poz. 154), stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych, oraz o gwarancji wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele obejmują prowadzenie działalności w zakresie pomocy społecznej.

Wymienione podmioty mogą też z własnej inicjatywy występować z ofertą wykonania zadań z dziedziny pomocy społecznej. Jednakże, organizacje te nie mogą zajmować się kwestiami dotyczącymi: ustalania uprawnień do świadczeń; opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne; wypłaty świadczeń pieniężnych.

Zadaniami z zakresu pomocy społecznej nie mogą zajmować się: partie polityczne, związki zawodowe, organizacje pracodawców, organizacje samorządów zawodowych, ani też fundacje utworzone przez partie polityczne.

Wyrazem dążeń do opracowania konstytucyjnej zasady pomocniczości we współpracy z organizacjami pozarządowymi jest przyjęta w dniu 24 kwietnia 2003 r. ustawa dotycząca działalności pożytku publicznego i wolontariatu(Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, Dz. U. nr 96, poz. 873.). Ustawa ta reguluje m.in. zasady prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe i korzystania z tej działalności przez organy administracji publicznej w celu wykonywania zadań publicznych.

W ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym(Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, Dz. U. nr 122, poz. 1143 z późn. zm.)], która określiła zasady działania w stosunku do osób, które podlegają wykluczeniu społecznemu ze względu na swoją sytuację życiową i nie są w stanie same zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, znajdując się w ubóstwie i marginalizacji lub w ograniczonym zakresie uczestniczą w życiu społecznym i rodzinnym, przewidziano tworzenie przez organizacje pożytku publicznego centrów integracji społecznej, których celem jest w szczególności:
- kształcenie umiejętności pozwalających na pełnienie ról społecznych przez osoby;
- nabycie umiejętności zawodowych;
- nauka planowanego życia i zaspokajania potrzeb własnym staraniem.

Instytucje pomocy społecznej współdziałają w Polsce m.in. z:
- Polskim Czerwonym Krzyżem;
- organizacją charytatywną „Caritas” oraz Towarzystwem im. Brata Alberta;
- Polskim Komitetem Pomocy Społecznej oraz Towarzystwem Przyjaciół Dzieci;
- Polskim Związkiem Emerytów i Rencistów;
- Stowarzyszeniem na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym;
- Związkiem Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych;
- Związkiem Harcerstwa Polskiego, Polskim Związkiem Niewidomych itd.

Możliwość powierzania wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej innym podmiotom oznacza krok w stronę stworzenia swoistego rynku usług socjalnych, na którym podmioty będą konkurować ze sobą szybkością, terminowością i jakością usług.

Zlecanie zadania z zakresu pomocy społecznej następuje po przeprowadzeniu konkursu ofert, zgodnie z przyjętymi zasadami współpracy. Oferent (gmina, powiat, województwo) ocenia takie kwestie, jak np. celowość zlecenia zadania, stopień, w jakim zadanie odpowiada priorytetom w zakresie pomocy społecznej, dostępność środków, korzyści z realizacji zadań, itp. Jeżeli ocena wymienionych elementów jest pozytywna, wówczas organ uprawniony ogłasza konkurs, wskazując termin składania wniosków i inne niezbędne informacje (np. rodzaj zadania, wysokość dotacji itp.). Ogłoszenie o otwartym konkursie ofert ma charakter publiczny, co oznacza, że powinno ono być rozpowszechnione w sposób zapewniający uzyskanie informacji potencjalnym kontrahentom.


Pisaliśmy o tym również:
Organizacja instytucjonalna świadczeń pomocy społecznej w samorządach terytorialnych (cz. 1)



Henryk Gawroński 15.11.10
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Organizacja instytucjonalna świadczeń pomocy społecznej w samorządach terytorialnych (cz. 2)

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Samorządowy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 1)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Warto przeczytać

  • Organ nie musi wyjaśniać z urzędu kto był wytwórcą odpadów

    Obrazek do artykułu: Organ nie musi wyjaśniać z urzędu kto był wytwórcą odpadów

    Domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego terenem, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów – uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Więcej »

  • Gminy sąsiadujące z parkami narodowymi i rezerwatami otrzymają wsparcie

    Gminy sąsiadujące z parkami narodowymi i rezerwatami otrzymają wsparcie Blisko 1/3 Polski jest pokryta lasami, nie brakuje nam obszarów chronionych. Jest ich dwa razy więcej niż 25 lat temu. "Uważam, że gminy, na których terenie znajdują się szczególnie cenne przyrodniczo tereny, powinny czerpać z tego korzyści poprzez rozwój turystyki, ale także dzięki wpływom z Lasów Państwowych, czy specjalne... Więcej »

  • Ekspert o marketingu miast: hasło i logo nie wystarczą

    Ekspert o marketingu miast: hasło i logo nie wystarczą Hasło i logo nie wystarczą, aby wypromować miasto. Slogan jest tylko hasłowym podkreśleniem najważniejszych atrybutów marki. Markę buduje się konkretnymi i spójnymi działaniami, uważa Robert Stępowski, ekspert ds. marketingu terytorialnego, redaktor naczelny magazynu „MarketingMiejsca.com.pl”. Warszawa zajmuje wysokie miejsce w badaniu opinii... Więcej »

Aktualności - Samorząd

Tego samego autora