Przygotowania do konkursu na dyrektora szkoły czas zacząć (5)

ARTYKUŁ POCHODZI Z MIESIĘCZNIKA DYREKTOR SZKOŁY 01/2011. www.dyrektorszkoly.pl
 

articleImage: Przygotowania do konkursu na dyrektora szkoły czas zacząć (5) fot. Thinkstock

Koncepcja funkcjonowania i rozwoju szkoły

W tym rozdziale zawarte są pytania, których celem jest ukierunkowanie myślenia w procesie opracowania koncepcji.

1. Czym jest koncepcja?
Koncepcja jest ogólnym planem działania, czyli takim, który nie zawiera szczegółów, ale generalnie określa kierunki rozwoju, priorytety, podstawowe cele – bez znaczenia nazwy.

2. Na jaki okres opracowuje się koncepcję?
Odpowiedź jest prosta – na pięć lat. Sugeruję jednak rozpisać te lata, aby dobrze zdać sobie sprawę, o jaki okres chodzi. Jeśli kadencja zacznie się 1.09.2011 r. to jej zakończenie przypada na dzień 31.08.2016.

Wynikają z tego dwie trudności. Pierwsza dotyczy wszystkich. Przeciętny człowiek żyje w okowach czasu teraźniejszego i tak daleko myślą nie wybiega. Tymczasem koncepcja jest dokumentem „organizującym” przyszłość. W tym wymiarze czasu trzeba ją osadzić. Druga trudność odnosi się do osób ubiegających się o kierowanie szkołą na kolejną kadencję. Zwykle nie mogą oderwać się od myślenia o przeszłości i w koncepcji piszą głównie o dokonaniach. Tymczasem oczekuje się od nich „nowego otwarcia” w pracy szkoły.

3. Od czego zacząć przygotowanie koncepcji?
Przygotowanie koncepcji należy zacząć od zgromadzenia informacji wyjściowych o szkole i jej otoczeniu. Pozwala to osadzić realizację wizji w realiach danej placówki. Metoda „sufitowa” tego nie zapewnia.

Nauczyciele zatrudnieni w szkole, w której zamierzają zostać dyrektorem, mają ułatwione zdanie. Po prostu o wielu sprawach wiedzą. Takiej możliwości nie mają osoby z zewnątrz. Im będzie łatwiej zgromadzić informacje o tym, jaka powinna być współczesna szkoła, jacy absolwenci powinni ją opuszczać, jakie kwalifikacje nauczycieli są potrzebne do realizacji koncepcji, jakie powinno być środowisko uczenia się itp.
Jeśli chodzi o otoczenie, to fakt pracy w szkole nie ma już takiego znaczenia.
 
Wyzwania pod adresem szkoły mogą bowiem płynąć nie tylko ze środowiska lokalnego, w którym funkcjonuje dana placówka (np.: określonych braków na miejscowym rynku pracy, aktywności w pozyskiwaniu funduszy zagranicznych, sytuacji demograficznej, specyficznego rodzaju patologii społecznych, instytucji działających w najbliższym otoczeniu i ich woli współpracy ze szkołą). Wyzwania pod adresem szkoły mogą też wynikać z szerszego kontekstu, np.:
- krajowego (np. miejsca Polski w testach PISA, PERLS, braku ludzi do pracy w określonych zawodach, wykluczenia pewnych grup społecznych),
- europejskiego (np. wyjazdów rodziców „za chlebem” i konieczności radzenia sobie przez szkołę z eurosierotami),
- nawet globalnego (np. szalonego tempa rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych).

4. Skąd czerpać informacje wyjściowe?
Informacje wyjściowe można czerpać z różnych źródeł. Osoba przystępująca do konkursu na stanowisko dyrektora macierzystej placówki nie powinna mieć trudności z informacjami na temat szkoły. Warto tylko pewne dokumenty doczytać (np. statut, szkolny program nauczania, szkolny program wychowania, szkolny program profilaktyki, protokół z ostatniej wizytacji, raport z ewaluacji zewnętrznej, protokoły kontroli zewnętrznych, zbiorcze wyniki egzaminów zewnętrznych). Natomiast kandydat z zewnątrz może sięgnąć po informacje publikowane:
- na stronie internetowej szkoły, w której zamierza być dyrektorem,
- na stronach internetowych organu prowadzącego, organu nadzoru pedagogicznego, miejscowej OKE, Ministerstwa Edukacji Narodowej,
- przez lokalne mass media,
- w literaturze pedagogicznej i organizacyjnej.

Można też skorzystać z informacji uzyskanych drogą osobistych kontaktów.
Natomiast dane na temat otoczenia można czerpać na przykład dzięki:
- lekturze strategii rozwoju gminy,
- udziałowi w pracach lokalnych organizacji pozarządowych,
- piastowaniu funkcji w organach samorządowych,
- przeglądaniu informacji zamieszczonych w Internecie
- czy po prostu interesowaniu się współczesnymi problemami Polski i świata.

5. W jaki sposób wykorzystać informacje wyjściowe?
Informacjom wyjściowym należy nadać osobiste znaczenie. Można to zrobić, na przykład przeprowadzając analizę SWOT. Pozwala ona scharakteryzować sytuację wewnętrzną szkoły (konkretnej placówki lub szkoły w ogóle) – określić jej mocne i słabe strony oraz opisać otoczenie, wskazując, jakie tkwią w nim szanse, a jakie zagrożenia.

Analiza SWOT wyjawia sposób postrzegania problemów, gdyż uznanie określonego czynnika, zdarzenia czy sytuacji np. za mocną lub słabą stronę szkoły nie jest z góry przesądzone. To, co jedna osoba uzna za mocną stronę, inna może uznać za słabą. Takim przykładem jest określenie „wysoko wykwalifikowana kadra pedagogiczna” (przy założeniu, że wszyscy nauczyciele uzyskali najwyższy stopień awansu zawodowego). Jeśli uwzględni się jedynie kwalifikacje formalne (dyplomy, świadectwa), będzie to z pewnością mocna strona. Jeśli natomiast weźmie się pod uwagę to, co często występuje w praktyce, a mianowicie, że osoby, które uzyskały stopień nauczyciela dyplomowanego, „osiadają na laurach” i nie mają ochoty na dalsze doskonalenie kwalifikacji zawodowych, to oczywiście jest to strona słaba. Podobnie z szansami i zagrożeniami. Powstanie w lokalnym środowisku ośrodka dla uchodźców może być uznane za zagrożenie, bo dzieci słabo mówiące po polsku obniżają wyniki sprawdzianów czy egzaminów zewnętrznych, ale też i za szansę na wprowadzenie kulturowej różnorodności w szkole i przygotowanie uczniów do życia w świecie globalnym, który jest wielokulturowy.

Podana w tabeli liczba i nazwy mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń mają jedynie charakter hipotetyczny. W odniesieniu do konkretnej szkoły mogą wykazywać daleko idące odmienności.

                                        <<<WSTECZ   DALEJ>>>
 Pisaliśmy o tym również:
Nowe zasady konkursu na dyrektora szkoły
 

Danuta Elsner 16.05.11
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Przygotowania do konkursu na dyrektora szkoły czas zacząć (5)

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Samorządowy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Wyświetlanie listy artykułów

Warto przeczytać

Aktualności - Samorząd

Tego samego autora