Realizacja usługi nadzoru autorskiego projektu budowlanego w inwestycjach j.s.t. współfinansowanych ze środków unijnych - zmiana projektanta sprawującego nadzór autorski

Istotną kwestią prawną wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy dopuszczalne jest w trakcie realizacji inwestycji budowlanej dokonanie zmiany projektanta sprawującego nadzór autorski i czy prawo dopuszcza możliwość sprawowania nadzoru autorskiego przez inną osobę niż autor projektu.
articleImage: Realizacja usługi nadzoru autorskiego projektu budowlanego w inwestycjach j.s.t. współfinansowanych ze środków unijnych - zmiana projektanta sprawującego nadzór autorski fot. Thinkstock









Wydaje się, że odpowiedź na powyższe wątpliwości jest pozytywna. Nie ma bowiem formalnych przeszkód, aby w trakcie realizacji inwestycji budowlanej dokonać zmiany projektanta sprawującego nadzór autorski. Wynika to wyraźnie z art. 44 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten nakłada na inwestora obowiązek bezzwłocznego zawiadomienia właściwego organu o zmianie projektanta sprawującego nadzór autorski. W stosunku do powyższego zawiadomienia wprowadzone zostały przy tym dwa wymogi treściowe, gdyż inwestor, wykonując obowiązek w tym zakresie, powinien podać, od kiedy nastąpiła zmiana projektanta sprawującego nadzór autorski, oraz dołączyć do zawiadomienia oświadczenie nowego projektanta o przejęciu obowiązków (por. art. 44 ust. 2 cyt. ustawy). Nie ma też przeszkód prawnych aby w treści umowy pomiędzy inwestorem a osobą sprawującą nadzór autorski pomyśleć o takiej ewentualności odpowiednio wcześniej, co może znaleźć także odpowiednie odzwierciedlenie w umowie regulującej nadzór autorski, która może wyraźnie przewidywać ewentualność dokonania zmiany w zakresie sprawowania nadzoru autorskiego, w tym określić zasady postępowania na wypadek potrzeby skorzystania z tej możliwości.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zmiana osoby sprawującej nadzór to nie zmiana autora. Dokonując zmiany projektanta sprawującego nadzór autorski zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, należy pamiętać o tym, że zmiana taka nie pociąga za sobą zmiany autorstwa danego projektu. Mimo że nadzór sprawowany będzie faktycznie przez innego projektanta, twórcą projektu w rozumieniu Prawa autorskiego będzie nadal projektant, który brany pod uwagę projekt rzeczywiście sporządził (stworzył).

Mimo że ustawa powyższa w art. 60 ust. 5 nakazuje do sprawowania nadzoru autorskiego nad utworami architektonicznymi stosować odpowiednie przepisy, czyli przepisy Prawa budowlanego, autorowi (twórcy) projektu, niezależnie od tego, czy faktycznie sprawuje on nadzór autorski, przysługują osobiste prawa autorskie do jego projektu, których to praw, zgodnie z art. 16 Prawa autorskiego, nie może przenieść na inne osoby, w tym na innych projektantów albo na inwestorów.

Zakazu przenoszenia osobistych praw autorskich do twórczych projektów nie należy jednak mylić z upoważnianiem innych osób (projektantów) do wykonywania tych praw, co znajduje swą formalną podstawę w przepisach Prawa budowlanego – art. 44. Jeśli artykuł ten na potrzeby realizacji obowiązku w zakresie sprawowania nadzoru autorskiego zostanie zastosowany, dojdzie do faktycznego, ale legalnego rozdziału między autorem (twórcą) projektu a osobą wykonującą przysługujące twórcy z mocy ustawy osobiste prawo autorskie do sprawowania nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Powyższe stanowisko zbieżne jest z najnowszym poglądem KIO wyrażonym w uchwale z dnia 7 kwietnia 2010 r. (sygn. akt KIO/KD/23/10). Zdaniem Prezesa UZP nie można uznać, że spełnione zostały przesłanki art. 67 ust. 1 pkt 1 lit.b Prawa zamówień publicznych jest działaniem zgodnym z prawem, jeśli okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu tj. istnienie praw wyłącznych chronionych przepisami prawa, miały swoje źródło w zdarzeniach za które odpowiedzialność ponosi zamawiający. Prawidłowa interpretacja powołanej przesłanki udzielenia zamówienia wymaga, aby istniejący stan rzeczy spowodowany był przyczynami obiektywnymi, niezależnymi od czynności prawnych i innych działań zamawiającego.

Działanie zamawiającego nie może w żaden sposób spowodować zaistnienia okoliczności od których ustawodawca uzależnia zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki. Przyjmowanie poglądu, iż jedynym wykonawcą mogącym zrealizować umowę nadzoru autorskiego z uwagi na ochronę praw autorskich jest podmiot, który wykonał poprzednie umowy, mogłoby prowadzić do patologii rynku zamówień publicznych i akceptowania sztucznego monopolu. Można wyobrazić sobie sytuację, w której zamawiający nie doprowadzają do przeniesienia autorskich praw majątkowych i wiążą się w ten sposób z konkretnym wykonawcą, który jako jedyny będzie mógł realizować przyszłe umowy (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 7/06)

W ocenie autora oczywistym jest istnienie konkurencji na rynku usług projektowych, a zatem istnieje potencjalna możliwość realizacji tego zamówienia przez inny niż wskazany przez zamawiającego podmiot. Mając na względzie utrwalone stanowisko doktryny przyjmujące, że podstawowymi trybami udzielenia zamówienia publicznego są tryby konkurencyjne, a przesłanki zastosowania zamówienia w trybie z wolnej ręki należy traktować, jako wyjątek od zasady, w sposób ścisły – zastosowanie tego trybu postępowania przez Beneficjentów przy realizacji usługi nadzoru autorskiego może budzić uzasadnione wątpliwości prawne.


Pobierz orzeczenie:
Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7 kwietnia 2010 r. w sprawie zastrzeżeń od wyniku kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, zgłoszonych przez Zamawiającego, sygn. akt KIO/KD 23/10

Wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 7/06



Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118 ze zm.)
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.)
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.)

Pisaliśmy o tym również:
Realizacja usługi nadzoru autorskiego projektu budowlanego w inwestycjach j.s.t. współfinansowanych ze środków unijnych

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Realizacja usługi nadzoru autorskiego projektu budowlanego w inwestycjach j.s.t. współfinansowanych ze środków unijnych - zmiana projektanta sprawującego nadzór autorski

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Samorządowy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Wyświetlanie listy artykułów

Warto przeczytać

Aktualności - Samorząd