Strona główna » Wiadomości » Aktualności » Resort rodziny chce przyspieszyć proces zmian w pieczy zastępczej

Resort rodziny chce przyspieszyć proces zmian w pieczy zastępczej

16.04.18

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce, aby do pieczy zastępczej trafiało mniej dzieci. Każda rodzina wychowująca dziecko ma mieć możliwość skorzystania ze wsparcia gminy, które będzie obejmować m.in. poradnictwo oraz ofertę placówek wsparcia dziennego.

articleImage: Resort rodziny chce przyspieszyć proces zmian w pieczy zastępczej fot. Thinkstock

Resort pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

W razie umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej rodzinie automatycznie zostanie przydzielony asystent rodziny, który przez intensywną pracę  z rodziną doprowadzi do jak najszybszego powrotu dziecka do domu. Według ministerstwa obecnie zdarza się, że rodzina, której dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej, nie otrzymuje wsparcia ze strony asystenta rodziny.

Od wejścia w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej 1 stycznia 2012 roku etapowo wdrażany jest proces przekształceń w tym obszarze. Ma on na celu oparcie systemu na rodzinnych formach pieczy zastępczej i ograniczenie roli placówek opiekuńczo-wychowawczych.

W 2016 roku w pieczy zastępczej zostało umieszczonych ponad 74 tys. dzieci - o 2,3 proc. mniej niż rok wcześniej. W ubiegłym roku według wstępnych danych w pieczy zastępczej znajdowało się ponad 73 tys. dzieci, co oznacza, że mamy do czynienia z dalszym spadkiem – tym razem o 2,1 proc. – podsumowuje resort.

Rejestr centralny rodzin

Według ministerstwa kluczową zmianą dającą szansę na dużo szybsze poszukiwanie wolnych miejsc jest stworzenie rejestru centralnego miejsc w pieczy zastępczej. Rejestr będzie prowadził minister rodziny. Dzięki rejestrowi sąd rodzinny, umieszczając dziecko w pieczy zastępczej, będzie miał informację o wolnych miejscach w pieczy zastępczej na terenie całej Polski. Obecnie sąd posiada dane w tym zakresie tylko w odniesieniu do powiatu, na terenie którego działa.

- Mamy centralne rejestry z innych dziedzin, więc w pieczy też taki rejestr może być, dzięki niemu będzie szybszy dostęp do informacji – podkreśliła w rozmowie z nami Maria Kowalska, kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Skrzyszowie.

Według Eweliny Tuchalskiej, kierownik GOPS w Iławie, taki rejestr może usprawnić  proces umieszczania dzieci w pieczy zastępczej. - Istnieją powiaty, w których brakuje rodzin gotowych do sprawowania pieczy zastępczej. W takiej sytuacji sądy mogłyby korzystać z tych rejestrów, co umożliwiłoby szybszą interwencję w sytuacjach kryzysowych - podkreśliła. 

Reforma pieczy zastępczej będzie polegała również na wprowadzeniu zakazu umieszczania dziecka poniżej 10 roku życia w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Zakaz ten nie będzie obowiązywał, gdy w placówce będzie przebywać matka lub ojciec dziecka. Obecnie ustawa dopuszcza umieszczanie małych dzieci również w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jest to jednak nadużywane przez powiaty i orzekające w sprawie umieszczania dziecka sądy.

Spore wątpliwości czy wprowadzanie ustawowych uregulowań dotyczących zakazu umieszczania dzieci poniżej 10 r.ż. w placówkach czy obligatoryjne przydzielanie asystenta wpłynie w jakikolwiek sposób na jakość realizacji zadań mają pracownicy GOPSU w Kłaju. Ich zdaniem nie wydaje się, aby z tego powodu miało przybyć kandydatów na rodziny zastępcze. Praca asystenta rodziny z rodziną, która nie będzie chciała współpracować  nie będzie zbyt produktywna.
 

Potrzebujesz więcej informacji z zakresu pomocy społecznej?
Poznaj serwis LEX Pomoc Społeczna>>
Pomagaj ludziom, a zawiłości prawne zostaw nam


Zdaniem Marii Kowalskiej to dobre rozwiązanie, bo do pogotowia opiekuńczego trafiają zarówno dzieci 6-letnie, jak i nastoletni przestępcy. - To źle działa, bywają przypadki znęcania się przez nich nad dziećmi – powiedziała.

W myśl nowych przepisów wojewoda będzie mógł wydać zezwolenie na utworzenie nowej placówki opiekuńczo-wychowawczej wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. W tym zakresie będzie kierował się opracowanymi przez ministerstwo rodziny wytycznymi dotyczącymi rozwoju pieczy zastępczej.

Koszty pokryje powiat

W celu skłonienia powiatów do tworzenia nowych rodzin zastępczych i ograniczenia liczby placówek proponuje się, by w przypadku skierowania przez powiat dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej, sam pokrywał związane z tym koszty. Gmina nie partycypowałaby w nich. Nowelizacja dotychczasowych przepisów zakłada zmiany w zakresie współfinansowania przez gminę pobytu dziecka w pieczy zastępczej, aby bardziej stymulować gminy do pracy z rodziną w kierunku jak najszybszego powrotu dziecka do rodziny.



Część 500+ odłożona

Zgodnie z propozycją zmian, dodatek wychowawczy obecnie wypłacany w wysokości świadczenia wychowawczego 500 zł w 80 proc. jego wysokości nadal będzie wypłacany rodzinie zastępczej, a pozostała część gromadzona będzie przez starostę na wyodrębnionym rachunku bankowym. Odłożone w ten sposób środki będą wypłacane dziecku w momencie jego usamodzielniania.

Zdaniem Eweliny Tuchalskiej nie powinno się różnicować rodzin. - Już dziś mamy problemy z wyłonieniem kandydatów na rodziny zastępcze a takie działanie mogłoby wywołać negatywny efekt, poczucie dyskryminacji. Z punktu widzenia dziecka  działanie korzystne, ale w obecnej chwili nie należy robić nic co godziłoby w instytucję rodzinnej pieczy zastępczej - powiedziała.

Również jak nam powiedziano w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Kłaju, pomysł  wydaje się ciekawy i godny przetestowania. Obecnie bez ustawowych zachęt spora część rodzin zastępczych w podobny sposób zabezpiecza przyszłość swoich podopiecznych, ale warto zadbać o to, by każde dziecko miało porównywalny poziom startu w dorosłe życie.

Nowe przepisy zakładają też, że wynagrodzenie przysługujące rodzinie zastępczej zawodowej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka nie może być niższe niż kwota minimalnego wynagrodzenie za pracę.

Zobacz też komentarz ekspercki Michała Bochenka Najważniejsze zadania OPS wynikające z realizacji przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej>>

Większa rola ministra

Projekt ustawy zwiększa rolę ministra rodziny w zakresie organizacji ośrodków adopcyjnych - będzie mógł wystąpić do samorządu województwa o utworzenie ośrodka adopcyjnego lub jego likwidację. Co ważne, samorząd województwa będzie takim wystąpieniem związany.

Według resortu to duże udogodnienie dla rodzin planujących przysposobienie dziecka, biorąc pod uwagę, że w niektórych dużych województwach liczba ośrodków adopcyjnych jest zbyt mała, a w innych działa tylko jeden ośrodek adopcyjny.

Projekt nowelizacji dotychczasowych przepisów zakłada również zmianę w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym polegającą na wydłużeniu do 14 tygodni okresu, w którym rodzice mogą wyrazić zgodę na przysposobienie bez wskazania przysposabiającego (tzw. przysposobienie blankietowe). Obecnie okres ten wynosi 6 tygodni i wydaje się zbyt krótki na podjęcie decyzji.

Nowelizacja przewiduje również zmiany w zakresie prawa do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługującego rodzicom adopcyjnym. Aktualnie prawo to przysługuje rodzicom adopcyjnym, którzy przysposabiają dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

W myśl projektowanych przepisów proponuje się przyznanie wspomnianego uprawnienia (5 lub 10 tygodni urlopu) również tym rodzicom, którzy przysposobili starsze dzieci. Rozwiązanie to będzie sprzyjać budowaniu więzi rodziców adopcyjnych z dzieckiem, które pojawia się w rodzinie.

Obciążenie gminy

Według kierowniczki GOPS w Skrzyszowie piecza zastępcza to w dużym stopniu obciążenie gminy.

- Finansujemy je z budżetu gminy i z budżetu Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie – po 50 proc. kosztów utrzymania dziecka w placówce ponosi gmina i 50 proc. PCPR. To dość duże środki – podkreśliła.

W 2017 r. GOPS w Iławie opłacał pobyt 15 dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych. Wydatki  na ten cel wynosiły 99 701,75 zł, co stanowiło duże obciążenie dla budżetu gminy. - Niestety, liczba dzieci z roku na rok wzrasta, a z analizy sytuacji rodzin biologicznych wynika, że dzieci te w najbliższym czasie nie mogą powrócić  do swoich rodziców biologicznych - dodała Ewelina Tuchalska.

Jak się dowiadujemy w GOPS w Kłaju, trochę skomplikowany jest też sposób finansowego wspierania gmin  ze środków budżetowych. Pieniądze przydzielane są z budżetu centralnego w systemie konkursowym (czyli bez gwarancji, że się je dostanie i w jakiej wysokości). Trafiają do gmin w takim okresie roku, że trudno je maksymalnie racjonalnie i efektywnie wykorzystać, choć gminy starają się to robić jak najlepiej.

* Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu.
 
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie, Stanisław Nitecki

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz

 

Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE