Wybory 2011: dostosowanie lokali wyborczych dla potrzeb osób niepełnosprawnych - wzory dokumentów

Kodeks wyborczy nakłada na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zobowiązanie udzielenia pomocy osobom zamieszkałym na terenie jego gminy, którym ograniczona sprawność fizyczna, psychiczna, umysłowa lub w zakresie zmysłów, utrudnia wzięcie udziału w wyborach. Jednym z zadań wójta jest dostosowanie lokali wyborczych dla potrzeb osób niepełnosprawnych.

articleImage: Wybory 2011: dostosowanie lokali wyborczych dla potrzeb osób niepełnosprawnych - wzory dokumentów fot. Thinkstock


Art. 186 § 1 Kodeksu wyborczego ustala, że co najmniej 1/3 lokali obwodowych komisji wyborczych (czyli lokali w których głosują wyborcy) powinna być dostosowana także do potrzeb wyborców niepełnosprawnych. Do 2014 r. limit ten został obniżony do 1/5 (art. 15a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113 z późn. zm.) [przepisy wprowadzające]). Dyspozycje tych przepisów należy rozumieć w taki sposób, iż docelowo wszystkie lokale wyborcze powinny spełniać umożliwiać głosowanie wyborcom niepełnosprawnym. Znaczenie tej regulacji uwidacznia się najlepiej w wyborach samorządowych, gdy niedostosowanie wszystkich lokali dla potrzeb niepełnosprawnych uniemożliwia niektórym z nich osobiste głosowanie w swoim okręg wyborczym. Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika lub korespondencyjnie może być traktowane wyłącznie jako rozwiązanie wyjątkowe a nie jako reguła.

Ustawodawca sformułował procedurę zmiany siedzib obwodowych komisji wyborczych analogicznie do zmian podziału gminy na obwody. Procedurę tę reguluje art. 13a Kodeksu wyborczego. M.in. § 4 wyposaża zainteresowanych, a więc niepełnosprawnych i działające w ich imieniu podmioty, w instrument zgłaszania wójtowi propozycji zmian siedzib komisji wyborczych, które są nieodpowiednio przystosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Przepisy wprowadzają jednak ograniczenie czasowe dla złożenia takiego wniosku. Można to nastąpić najpóźniej na 55 dni przed dniem wyborów. Poprzez to, że wójt jest zobowiązany niezwłocznie umieścić przedłożone propozycje w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonym przez urząd gminy, wnioski te nabierają charakteru publicznego.

Ustawodawca nie zobowiązał jednak wójta do obligatoryjnego przedkładania ich radzie gminy do zatwierdzenia. Wójt może to uczynić (ewentualnie wzbogacając je o argumenty za lub przeciw) oraz przedłożyć własne wnioski w tej sprawie tak, aby rada gminy dokonała zmian najpóźniej na 45 dni przed dniem wyborów.

Tak więc, pomieszczenia przeznaczone na siedziby organów wyborczych co do zasady powinny być łatwo dostępne dla osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 156 Kodeksu wyborczego obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowych (…) komisji wyborczych, zapewnia wójt, jako zadanie zlecone. Jednostki organizacyjne sprawujące trwały zarząd nieruchomości państwowych i komunalnych są obowiązane udostępnić pomieszczenia bezpłatnie. Lokale pozostające w zarządzie innych podmiotów również mogą być wyznaczone przez radę gminy na siedzibę komisji wyborczych ale po uprzednim porozumieniu z zarządzającymi tymi pomieszczeniami, co należy rozumieć, że za ich zgodą i na ich warunkach, także odpłatnie.

Można przypuszczać, że powodem zamieszczenia w Kodeksie wyborczym przedmiotowych przepisów było przekonanie o opieszałości wójtów w poszukiwaniu rozwiązań polegających na lokalizacji siedzib komisji obwodowych w innych obiektach niż pozostające w dyspozycji samorządów (szkoły i przedszkola), z reguły niedostosowanych do osób niepełnosprawnych. Wójt, który odpowiada za przygotowanie lokali wyborczych, czyni to m.in. uwzględniając ustalone aktem wykonawczym warunki techniczne. Warunki te jednak zawsze były tak określane, że dostosowanie lokalu wyborczego do wymogów rozporządzenia, również obecnie obowiązującego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 158, poz. 938) z wyjątkiem:
1) zniwelowania progu do max. 5 mm;
2) oświetlenia punktowego w miejscu głosowania;
3) organizacji co najmniej jednego miejsca głosowania dla osób niepełnosprawnych;
4) zapewnienia urny nie wyższej niż 1 m;
5) umieszczenia obwieszczeń urzędowych na wysokości 0,9 m mierzonej od dolnej krawędzi obwieszczenia do posadzki
wymagałoby znacznych nakładów inwestycyjnych. Spełnienie ich jest więc możliwe tylko poprzez zmianę lokalizacji siedziby obwodowej komisji wyborczej.

Czas pokaże, czy nowe przepisy doprowadzą do weryfikacji istniejących w gminach od lat tradycyjnych sieci lokali wyborczych, czy też nacisk będzie położony na popularyzację form głosowania za pośrednictwem pełnomocnika lub korespondencyjnie. Niepełnosprawni często wyrażają stanowisko, że nie interesują ich rozwiązania polegające na wyręczaniu ich czy zwalnianiu z obowiązków lecz takie, które pozwolą im samodzielnie funkcjonować i podejmować decyzje. Zarówno głosowanie przez pełnomocnika jaki i korespondencyjnie to formy podkreślające wykluczenie.

Jeżeli wójt nie będzie miał możliwości dostosowania wszystkich lokali wyborczych do potrzeb osób niepełnosprawnych, na podstawie art. 27 § 1 Kodeksu wyborczego, wyborca niepełnosprawny, może w terminie nie później niż w 14 dniu przed dniem wyborów złożyć pisemny wniosek do urzędu gminy właściwego ze względu na jego miejsce stałego zamieszkania, o dopisanie go do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania dostosowanym dla osób niepełnosprawnych.

Wzór formularza wniosku o dopisanie wyborcy niepełnosprawnego do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania, spośród obwodów głosowania, w których znajduje się lokal dostosowany dla osób niepełnosprawnych

Biorąc pod uwagę, że przedstawione wyżej rozwiązanie może być zastosowane tylko w sytuacji, gdy wyborca bardzo wcześnie (na 14 dni przed) pomyśli o wyborach, oraz wykona wcześniejszy rekonesans lokali wyborczych, rozwiązaniem „awaryjnym” jest skorzystanie z możliwości zapisanej w art. 32 § 1 Kodeksu wyborczego. Na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców – na podstawie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wyborców – na podstawie spisu wyborców, wyborca otrzymuje zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów, a więc de facto w każdym lokalu wyborczym, do którego się zgłosi. Co prawda rozwiązanie to zostało ustanowiono z dla wyborców zmieniających miejsce pobytu przed dniem wyborów. Urząd gminy/wójt nie jest jednak uprawniony do weryfikacji tych wniosków i zobowiązany jest do wydania zaświadczenia każdemu wyborcy, który wniosek złoży, praktycznie do momentu wydania spisu wyborczego komisji wyborczej w przededniu wyborów. Rozporządzenie Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie spisu wyborców (Dz. U. Nr 158. Poz. 952).

Niewątpliwie ważne jest, aby gminy informowały wyborców o takiej możliwości.

Wzór formularza wniosku wyborcy o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r — Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112)
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 158, poz. 938)
Rozporządzenie Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie spisu wyborców (Dz. U. Nr 158. Poz. 952)

Pobierz wzór:
Wzór formularza wniosku o dopisanie wyborcy niepełnosprawnego do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania, spośród obwodów głosowania, w których znajduje się lokal dostosowany dla osób niepełnosprawnych
Wzór formularza wniosku wyborcy o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów

Pisaliśmy o tym również:
Wybory 2011: MI dookreśli zasady głosowania korespondencyjnego wyborców niepełnosprawnych
Wybory 2011: wiadomo jak sporządzić pakiet wyborczy dla niepełnosprawnych
Wybory 2011: informowanie wyborców niepełnosprawnych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta)
Wybory 2011: Umożliwienie i udzielanie pomocy w głosowaniu korespondencyjnym
Ułatwienia wyborcze dla niepełnosprawnych
Niepełnosprawnym będzie łatwiej w trakcie wyborów
Nowe ułatwienia dla wyborców niepełnosprawnych, nowe obowiązki wójtów

 

Ireneusz Krześnicki 08.08.11
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Wybory 2011: dostosowanie lokali wyborczych dla potrzeb osób niepełnosprawnych - wzory dokumentów

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Samorządowy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 1)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Warto przeczytać

  • NIK: farmy wiatrowe na działkach radnych, burmistrzów, wójtów

    Obrazek do artykułu: NIK: farmy wiatrowe na działkach radnych, burmistrzów, wójtów

    Decydując o lokalizacji elektrowni wiatrowych władze gmin ignorowały głos mieszkańców, a wiatraki stawiano m.in. na działkach radnych, burmistrzów, wójtów, pracowników urzędów gmin - wynika z raportu NIK. "Czysta energia musi być czysta" - podkreśla prezes Izby. Więcej »

  • WSA oddalił skargę burmistrza Gostynina na wygaszenie mandatu

    Obrazek do artykułu: WSA oddalił skargę burmistrza Gostynina na wygaszenie mandatu

    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił w piątek skargę burmistrza Gostynina Włodzimierza Ś. na decyzję o wygaszeniu jego mandatu, wydaną pod koniec marca przez wojewodę mazowieckiego Jacka Kozłowskiego – poinformował w komunikacie sąd. Więcej »

  • Ekspert: ustawa krajobrazowa może być przełomem

    Ekspert: ustawa krajobrazowa może być przełomem Uchwalenie ustawy o ochronie krajobrazu może mieć przełomowe znacznie, ponieważ wprowadzi ustawową definicję krajobrazu, której dotychczas nie mamy. Może też być ważnym krokiem w kierunku otwarcia debaty publicznej na temat jakości krajobrazu, który nas otacza – twierdzi dr inż. arch. Anna Staniewska z Instytutu Architektury Krajobrazu Politechniki... Więcej »

Aktualności - Samorząd

Tego samego autora